Radio Havenstad FM

'Rondje Havenstad' vanuit ’t Lokaal te Delfzijl


  • 2 mei 2009 (tussen 12:00 en 14:00 uur)


    Het minimum van de zon (2)
      Het minimum van de zon met een periode van ongeveer 11 jaar wordt opvallend gekenmerkt door dagen dat er geen zonnevlekken te zien zijn. Het is nu 44 maanden geleden dat dergelijke dagen zich begonnen aan te kondigen en momenteel is bijna iedere dag een vlekkenloze dag. Het zal zeker nog zo'n 20 maande duren tot de laatste vlekkenloze dag van dit minimum voorbij is. Het vorige minimum duurde in totaal 40 maanden. Niet alleen echter wordt de minimale periode van de zon gekenmerkt door de afwezigheid van zonnevlekken, maar ook door een lagere dichtheid in de zonnewind. Per cm3 is daarin momenteel zo'n 20% minder aan elementaire deeltjes te bespeuren dan normaal het geval is. Een record van de afgelopen 50 jaar. De zonnewind veroorzaakt de storingen in het aardse magnetische veld, waardoor de elektrisch geladen deeltjes gemakkelijk in de dampkring kunnen doordringen. Door de lagere dichtheid in de zonnewind zal de kans op poollicht (rond de magnetische polen) daardoor kleiner worden.

      Tevens wordt er door de zon minder elektromagnetische straling uitgezonden dan normaal. In het zichtbare deel van het spectrum (warmtestraling) is de afname nog gering, slechts 0,02%. De temperatuur van de aarde zal daardoor dan ook weinig worden beïnvloed. Anders ligt het bij de ultraviolette (UV) straling. De intensiteit daarvan is afgenomen met 20%. De effecten op de menselijke huid als bruin worden en huidkanker nemen daardoor iets af en ook krimpt de atmosfeer daardoor iets in. Door de afnemende luchtweerstand zullen zodoende de satellieten en de stukken ruimteschroot minder wrijving ondervinden en kunnen zij langer in hun banen blijven. De intensiteit van de UV-straling is sinds 12 jaar niet zo laag geweest.

      Tenslotte geldt een diepterecord sinds 55 jaar voor de straling van de radiogolflengtes. Misschien moet de oorzaak daarvan gezocht worden in een afzwakking van het magnetische veld van de zon zelf.

      De vraag is nu wat er in de toekomst zal gebeuren. Gedurende de afgelopen 100 jaar is de helft van de zonnemaxima behoorlijk krachtig geweest. Nu is er een zeer zwak minimum aan de gang. Toch zijn dit geen duidelijke indicaties voor het gedrag van de zon in de toekomst. Voorspellen is erg moeilijk, omdat de werking van de zon nog lang niet volledig begrepen wordt. Verdere waarnemingen en studie blijven noodzakelijk.
    Presentatie: Jan Wildeman
    Techniek: Remco Keizer
    Samenvatting en bijdrage: Wim Zanstra