Radio Havenstad FM

'Rondje Havenstad' vanuit ’t Lokaal te Delfzijl


  • 9 mei 2009 (tussen 12:00 en 14:00 uur)


    Is de aarde plat ?
      Het is dit jaar 40 jaar geleden dat Klaas Dijkstra (1895-1969) is overleden. Dat is een aanleiding om even stil te staan bij zijn ideeën over een platte aarde die hij rond 1947 ontwikkelde en publiceerde. Dijkstra "ziet" de aarde als een platte schijf die drijft op een geheimzinnige oceaan. De Noordpool bevindt zich in het middelpunt en de rand is bedekt met ijs. De ons bekende Zuidpool bestaat dus niet. De veel kleinere zon en de vanaf 1957 bekende kunstmanen bewegen zich in kringen boven de aarde. De lussen in de planeetbewegingen worden verklaard uit het enigszins schommelen van de aardschijf. Uit de ruimte gemaakte foto's die zijn ideeën ontkennen worden door Dijkstra als trucs afgedaan. In het boek: "Pleidooi voor de Platte Aarde" (1963) wordt alles keurig uiteen gezet.

      Het is wel enigszins te begrijpen dat dergelijke ideeën bij de mensen ontstaan. Dat geldt ook voor het geocentrische wereldbeeld waarbij de aarde als centrum van het universum werd beschouwd waar alles omheen draaide en de visie over het ontstaan van de aarde in 6 dagen, nu 6000 jaar geleden. De mens die aanvankelijk helemaal niets weet baseert zijn meningen op wat hij waarneemt vanuit zijn eigen zeer beperkte referentiekader. Zo ziet inderdaad de aarde er plat uit en draait alles er omheen. Eigenlijk lijkt alles om de waarnemer zelf te draaien. Zonder inzicht in de geologie en de evolutietheorie lijkt een periode van 6000 jaar heel erg lang en zijn er geen menselijke overleveringen beschikbaar die ouder zijn. Dit wordt dan de ouderdom van de aarde. Het feit dat de aarde in zes dagen gemaakt zou zijn berust zeker niet op de menselijke waarneming en is vermoedelijk altijd symbolisch bedoeld geweest.

      Gelukkig is de visie over de aarde intussen door de wetenschap behoorlijk bijgesteld. Het belastingsysteem heeft daar een enorme bijdrage aan geleverd. De wetenschappers doen hun best om hun waarnemingen niet allen in een groter verband te plaatsen (astronomie), maar ook in een kleiner verband (atoomtheorie en kernfysica). Eén van de eersten die trouwens de omtrek en de straal van de aarde als bol kon uitrekenen was Eratosthenes die leefde van 276 tot 194 voor de Gregoriaanse jaartelling, dus zo'n 2250 jaar geleden. Uit het verschil van 7,2 graden in zonshoogte op de langste dag tussen Assoean en Alexandrië en de afstand tussen beide plaatsen in Egypte (787,5 km) volgde voor de straal van de aardbol een waarde van 6267 km. (BINAS: 6378 km). Galilei maakte dankzij de telescoop in 1609 definitief een eind aan het geocentrische wereldbeeld.
    Presentatie: Maja Dijkstra
    Techniek: Remco Keizer
    Samenvatting en bijdrage: Wim Zanstra