Radio Havenstad FM
'Rondje Havenstad'
13 september 2008 (tussen 12:00 en 14:00 uur)
Proeven bij CERN begonnen / nieuwtjes van de afgelopen week
Alle mogelijke nieuwsmedia gaven de afgelopen week een uitvoerige berichtgeving over het geslaagde begin op 10 september van de nieuwe proeven bij CERN in de buurt van Genève. In een cirkelvormige tunnel gemiddeld zo'n 100 meter onder de grond en 27 kilometer lang worden twee bundels protonen bijna tot de lichtsnelheid versneld. De deeltjes van beide bundels bewegen daarbij in tegengestelde richting. Het duurt ongeveer 20 minuten voordat zij hun eindsnelheid bereiken en in 1 seconde ruim 11.000 maal een rondje maken. Anders gezegd: in die 20 minuten hebben de protonen een afstand afgelegd van de aarde naar de zon en terug. Een ingewikkeld systeem van elektrische en magnetische velden zorgt ervoor dat de elektrisch geladen deeltje keurig in hun baan blijven. Op een viertal plaatsen langs de baan zijn grote detectoren opgesteld waar de deeltjes met elkaar kunnen botsen en waar de brokstukken na het botsen kunnen worden geanalyseerd. Veel daarvan zijn al wel bekend, maar men is nog op zoek naar het Higgs-deeltje dat verantwoordelijk is voor de massa. Door de grote snelheden neemt volgens de relativiteitstheorie van Einstein de massa van de deeltjes toe, waarvoor de magnetische velden gecorrigeerd moeten worden. De geldt ook voor de voortdurend toenemende snelheden.
Dit heet synchronisatie. Omdat er nog geen botsingen hebben plaatsgevonden, is er ook nog geen sprake van een zwart gat dat de hele aarde zou kunnen opslokken. Overigens zal dat tijdens en na de botsingen ook niet het geval zijn. Als de hele aarde in een zwart gat zou verdwijnen zal deze moeten inkrimpen tot de grootte van een knikker en dat valt niet mee! Vogende keer meer hierover.
Blijf op de hoogte via de oudste website die bestaat: www.cern.ch. Het World Wide Web is ook bij CERN ontwikkeld.
De nieuwtjes van de week. Aan het begin van de week was er sprake van veel en mooi poollicht in de buurt van de magnetische polen op aarde. In het noorden van Alaska en Skandinavië kon men daarvan genieten. Mooie opnamen zijn te vinden op www.spaceweather.com. De oorzaak hiervoor lag in het voorkomen van zogenaamde coronale gaten op het zonsoppervlak. Dat zijn gebieden waaruit een zonnewind ontsnapt met extra hoge snelheden tot zo'n 800 kilometer per seconde. Bij het bereiken van de aarde ontstaan de lichtverschijnselen in de atmosfeer. Op 9 september verschenen er veel heldere vallende sterren (vuurbollen) aan de Noord-Amerikaanse hemel. De deeltjes die dit hebben veroorzaakt zijn afkomstig van een nog onbekende komeet of planetoïde. Op 11 en 12 september verscheen er plotseling een zonnevlek op de overigens al lange tijd vlekkeloze zon. De vlek was zo klein dat hij niet eens met een gewone amateur telescoop te zien was. Opnamen van grotere instrument toonden aan dat de vlek zich op het noordelijk halfrond bevond, vlak bij de evenaar en dat hij nog tot de "oude" cyclus behoorde. De zon vertoont een activiteitscyclus van 11 jaar, maar er zit een behoorlijke variatie in de opeenvolgende periodes.
Ook op Mars is een stoffige bodem en een atmosfeer waarin het soms behoorlijk kan waaien. De afgelopen week waren er mooie kleine windhoosjes te zien dansend over de rode Marsbodem.
Presentatie: Jan Wildeman
Techniek: Remco Keizer
Samenvatting en bijdrage: Wim Zanstra
|