Radio Havenstad FM

'Rondje Havenstad' vanuit ’t Lokaal te Delfzijl


  • 19 september 2008 (tussen 12:00 en 14:00 uur)


    Blijven de zonnevlekken voor altijd weg ?
      In juli 2005 begon de periode waarin op de zon dagen voorkwamen waarop geen zonnevlekken meer te zien waren. Zo'n anderhalf jaar later was dat op verreweg de meeste, zo niet alle, dagen van de maand het geval. Een situatie die op dit moment nog steeds voort duurt en zeer uitzonderlijk is. Zo het kunnen dat de zon ophoudt met de gemiddeld 11-jarige zonnevlekkencyclus? Een teken dat daar niet op duidt was de duidelijke omslag van de magnetische veldrichting in de zonnevlekken sinds 4 januari 2008.
      Anderzijds bleven de zonnevlekken tot nu toe bijna helemaal weg en heeft men gedurende de afgelopen 17 jaar uit metingen van het Zeeman-effect in zonnevlekken kunnen afleiden dat de sterkte van de magnetische velden aldaar duidelijk is afgenomen van zo'n 0,3 Tesla tot 0,2 Tesla. Wanneer de waarde van 0,15 Tesla wordt bereikt kunnen zich geen zonnevlekken meer vormen. De vraag is echter of een dergelijke extrapolatie met de realiteit overeenkomt en of de afname van de magnetische veldsterkte in zonnevlekken op weg naar het minimum geen normale zaak is. Voor een zo grote plasmabol als de zon is lijkt het bijna onmogelijk dat deze het zeer langdurige gedrag in een paar jaar tijd zo plotseling kan veranderen. De tijd zal het leren, extrapoleren blijft riskant.

      Wel is het zo dat het weinig actieve gedrag van de zon enige invloed op de temperatuur van de aarde uitoefent. De 11-jarige zonnevlekkencyclus is immers ondermeer terug te vinden in de breedte van jaarringen van bomen. Gedurende actieve periodes met veel zonnevlekken komt er iets meer energie naar de aarde en worden de jaarringen iets breder. Ook denkt men dat de aarde iets meer energie van de zon ontvangt in de tijd dat de zonnevlekkenperiode korter duurt dan de gemiddelde 11 jaar.
      Overigens is de invloed van de zon op de aardse temperatuurvariaties maar zeer bescheiden in vergelijking met de effecten van bijvoorbeeld het menselijke gedrag, de vulkanische invloeden en de grote stromingen in de oceanen, zoals bijvoorbeeld El Nino. Genoemde factoren hebben er sinds het jaar 2000 voor gezorgd dat de totale bijdrage tot de temperatuurverandering van de aarde nagenoeg constant is gebleven en zelfs gedurende de laatste jaren aan het teruglopen is. Zie ook de bijdrage op www.spaceweather.com van 5 september 2009 en de website van Meteo Delfzijl www.meteoactueel.nl.
    Presentatie: Jan Wildeman
    Techniek: Remco Keizer
    Samenvatting en bijdrage: Wim Zanstra