Radio Havenstad FM

'Rondje Havenstad'


  • 24 november 2007 (tussen 12:00 en 14:00 uur)


    De nieuwe zonnecyclus ? / Poollicht / Komeet 17P/Holmes / Superstorm / Alcohol in de ruimte
      Na hele lange tijd zijn er op 16 en 24 november eindelijk weer een paar zonne-vlekken te zien geweest. Dat wil echter nog niet zeggen dat de nieuwe zonnecyclus (24) daarmee is begonnen. Willen we dat aan de vlekken kunnen zien dan moeten deze wel aan een paar voorwaarden voldoen. Ten eerste moeten zij voorkomen op de hogere breedtegraden van de zon, dus wat verder van de equator. Evenals de aarde roteert ook de zon in de ruimte en heeft daardoor een noordpool, een zuidpool en een evenaar. Vanuit een punt loodrecht boven de noordpool zien we de zon linksom draaien. In de tweede plaats is de richting van het magnetische veld in de vlekken (eigenlijk actieve gebieden) van de nieuwe cyclus omgekeerd. Bij de waargenomen vlekken werd aan geen van beide voorwaarden voldaan, zodat we nog even moeten wachten op de volgende cyclus.

      Ondanks het feit dat de activiteit van de zonnevlekken momenteel zeer laag is, kan er toch wel poollicht optreden op de hogere breedtes van de aarde, bijvoorbeeld op de Lofoten. Daar was het goed raak op 10 oktober en 11 t/m 13 november. De oorzaak lag in het voorkomen van coronale gaten op de zon. Dat zijn gebieden waaruit een sterk versnelde zonnewind ontsnapt. Is die op de aarde gericht dan wordt het magnetische veld iets verzwakt en treedt op de hogere breedtes een versterkt poollicht op. Zie www.polarlight.com.

      Komeet 17P/Holmes is nog steeds goed in de verrekijker te zien, ondanks de sterke storing door het licht van de (vandaag) volle maan. Hij bevindt zich nog steeds in de buurt van de ster Mirfak in het sterrenbeeld Perseus en is gemakkelijk te vinden. Een kaartje is te vinden op: www.spaceweather.com.

      Hoewel er voor morgen een harde tot stormachtige wind (vooral in buien) is voorspeld, kan dit zeker niet de superstorm zijn die door Pier Corbyn werd voorspeld. Wel wordt een hogere waterstand verwacht in verband met springtij. Zomer en winter zijn lang van tevoren te voorspellen, maar snel veranderende weersituaties als stormen zeker niet. Hooguit zou de frequentie en hevigheid van stormen kunnen toenemen door een eventuele opwarming van de aarde.

      Op 8 november j.l. is de Leidse astronome Suzanne Bisschop gepromoveerd bij professor Ewine van Dishoeck op een laboratoriumexperiment waarbij de toestand in de ruimte werd nagebootst met zeer lage temperatuur en hoog vacuüm en waarbij chemische reacties werden veroorzaakt met grotere moleculen (bijvoorbeeld alcohol) als resultaat. Dit als bevestiging van wat in de ruimte is waargenomen. Alleen nu is tevens aangetoond dat de reacties tot stand komen in dunne laagjes ruimtemateriaal die zich op wat grotere stofdeeltjes hebben afgezet. De grotere moleculen zijn onontbeerlijk bij het ontstaan en de instandhouding van het leven. Het is nog steeds de grote vraag of er in het heelal buiten de aarde ook op andere plaatsen leven is ontstaan. Door middel van vele disciplines wordt er in ieder geval naarstig naar gezocht. Radiotelescopen zoeken naar grote moleculen in gaswolken en satellieten speuren naar planeten bij andere sterren.

      Presentatie: Jan Wildeman
      Techniek: Remco Keizer
      Samenvatting en bijdrage: Wim Zanstra