Radio Havenstad FM

'Rondje Havenstad'


  • 30 augustus 2008 (tussen 12:00 en 14:00 uur)


    Zwart gat bij CERN / bijdrage amateurs aan wetenschap / rode lucht door vulkaanstof.
      Bij het wetenschappelijk onderzoeksinstituut CERN bij Genève worden in een onderaardse ring van 27 km lang door elektrische en magnetische velden geladen deeltjes (o.a. protonen) versneld tot bijna de lichtsnelheid, de maximaal mogelijke snelheid in de natuur van 300.000 km/s. Een deeltje vliegt daarbij 11.000 maal de hele ring rond en passeert daarbij bij iedere rondgang twee maal de grens tussen Frankrijk en Zwitserland. Of de douane dat kan bijhouden? Bij de brokstukken die bij de botsingen tussen deze deeltjes bij deze extreem hoge snelheden ontstaan hoopt men het theoretisch voorspelde Higgs-deeltje daadwerkelijk aan te treffen, waarmee het standaardmodel van de elementaire bouwstenen van de materie compleet wordt. Volgens de nog niet geheel ontwikkelde (string)theorie is er een zeer kleine kans dat bij de botsingen een zwart gat ontstaat in de grootte orde van een quark. De angst dat daardoor de hele aarde zal worden opgeslokt lijkt geheel ongegrond, omdat de levensduur van dit zwarte gaatje korter is dan de tijd die het licht nodig heeft om een afstand af te leggen ter grootte van de straal van een proton. Van zeer grote zwarte gaten in de centra van sterrenstelsels of als restanten van zware sterren is wel bekend dat zij een zeer lange levensduur hebben en dat zij veel omringende materie naar zich toe zuigen. Het zwarte gaatje bij CERN krijgt daarvoor de tijde niet. Op de langst bestaande website www.cern.ch is een en ander verder na te lezen. Het World wide web is overigens ook bij CERN bedacht.

      Een opvallende bericht verscheen op 7 augustus 2008 in het Zwitserse dagblad "Blick" en beschreef hoe een Nederlandse lerares en amateur astronoom Hanny van Arkel een grote groene vlek ontdekte in de Kleine Leeuw, terwijl zij bezig was gefotografeerde sterrenstelsels te catalogiseren voor een astrofysicus Kevin Schawinsky (ETH Zürich). Het mysterieuze object heeft een onregelmatige vorm, een opening in het centrum en een groen-blauwe kleur. Het bevindt zich op een afstand van 700 miljoen lichtjaar, heeft een doorsnee van 16.000 lichtjaar en een temperatuur van 10.000 K. De Hubble ruimtetelescoop doet nader onderzoek naar de herkomst van dit object en de kleur ervan. Een mooi voorbeeld van een bijdrage van een amateur aan de wetenschap. Ook in Nederland doen veel amateurs belangrijke waarnemingen voor de wetenschap. Via de werkgroepen van de KNVWS worden de resultaten gecoördineerd. Zie www.dekoepel.nl.

      In de nacht van 7 op 8 augustus 2008 was er een uitbarsting van de vulkaan Kasatochi (Aleoeten), waarbij veel stof de lucht in is geblazen. De stofwolken verspreiden zich door de atmosfeer en beïnvloeden de verstrooiing van het zonlicht. Vooral bij een laagstaande zon, wanneer het licht een langere weg door de atmosfeer moet afleggen, is dit effect het grootst. Omdat het rode licht van het zonnespectrum zich weinig aantrekt van de stofdeeltjes blijft dat de normale weg volgen waardoor de ochtend- en avondschemering een sterk rode kleur kunnen krijgen. Eenzelfde effect is te krijgen wanneer men door een glazen bak met water naar een sterke lichtbron kijkt, terwijl er een beetje melk in het water is opgelost. Zie bijvoorbeeld www.spaceweather.com en www.atoptics.co.uk.
    Presentatie: Jan Wildeman
    Techniek: Remco Keizer
    Samenvatting en bijdrage: Wim Zanstra